{"id":3930,"date":"2024-09-22T14:36:20","date_gmt":"2024-09-22T09:06:20","guid":{"rendered":"https:\/\/timesdarpan.com\/?p=3930"},"modified":"2024-09-23T11:11:58","modified_gmt":"2024-09-23T05:41:58","slug":"what-is-cell-division-and-proces","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/sci-tech\/what-is-cell-division-and-proces\/","title":{"rendered":"\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?:-<\/strong> \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0924\u092c \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u090f\u0915 \u092e\u0942\u0932 <a href=\"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/hi\/sci-tech\/what-is-a-cell-theory\/\">\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e <\/a>\u0926\u094b \u092f\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0924\u0924\u093f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0901 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091a\u0915\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u092d\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0901 \u0926\u094b \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092a\u0948\u0924\u0943\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0926\u094b \u0938\u0902\u0924\u0924\u093f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u091c\u0928\u094d\u092e \u0926\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u092f\u0947 \u0928\u0935 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0924\u0924\u093f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u0938\u094d\u0935\u092f\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0928\u0908 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0906\u092c\u093e\u0926\u0940 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u090f\u0915 \u090f\u0915\u0932 \u092a\u0948\u0924\u0943\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0935\u0902\u0936\u091c \u0915\u0947 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0938\u0947 \u092c\u0928\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0938\u0930\u094d\u0935\u092a\u094d\u0930\u0925\u092e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924 \u0938\u0947 \u092f\u0939 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0939\u0941\u0906 \u0925\u093e \u0915\u093f \u0928\u090f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u0947 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0915\u0940 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0938\u0930\u094d\u0935\u093e\u0927\u093f\u0915 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? <\/h2>\n\n\n\n<p>\u091c\u093f\u0938 \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093f\u092f\u093e (Biological Process) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u0926\u094b \u092f\u093e \u0926\u094b \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0901 \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 \u0909\u0938\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 (Cell division) \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0905\u0930\u094d\u0925\u093e\u0924, \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u090f\u0915 \u0928\u092f\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u0939\u0932\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 1955 \u0908. \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u094d\u0935\u092a\u094d\u0930\u0925\u092e \u0935\u093f\u0930\u091a\u093e\u090a \u0928\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u094b \u0926\u0947\u0916\u093e \u0925\u093e\u0964 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e-\u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924\u0903 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091a\u0915\u094d\u0930 (cell cycle) \u0915\u093e \u090f\u0915 \u091a\u0930\u0923 \u0939\u0948\u0964 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u093e\u0924\u0943\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u090f\u0935\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u0947 \u092b\u0932\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u092c\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0901 \u092a\u0941\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u0939\u0932\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0924\u0940\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948-<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0905\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928<\/li>\n\n\n\n<li>\u0938\u092e\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928<\/li>\n\n\n\n<li>\u0905\u0930\u094d\u0927\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">\u0905\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 (Amitosis cell Division)<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0907\u0938 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 (Nucleus) \u0932\u0902\u092c\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0914\u0930 \u092b\u093f\u0930 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0947 \u091f\u0942\u091f\u0915\u0930 \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0901\u091f \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0964 \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0938\u0947 \u0926\u094b \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f (Cyctoplasm) \u0915\u093e \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092d\u093e\u0917 \u090f\u0915-\u090f\u0915 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0915\u094b \u0918\u0947\u0930\u0915\u0930 \u0926\u094b \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0902 \u092c\u0928\u093e \u0932\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u092e\u0947 \u0915\u094d\u0930\u094b\u092e\u094b\u091c\u094b\u092e \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0928\u093e \u0939\u0940 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 (Cell membrane) \u0915\u093e \u0932\u094b\u092a \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0923\u0941 \u0924\u0925\u093e \u0930\u094b\u0917\u0917\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">\u0938\u092e\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 (Mitosis cell Division)<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0907\u0938 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u0940 \u0916\u094b\u091c \u0935\u093e\u0932\u094d\u091f\u0930 \u092b\u094d\u0932\u0947\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0928\u0947 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u091c\u0928\u094d\u0924\u0941 \u0914\u0930 \u092a\u094c\u0927\u0947 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092f\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e (Somatic cell) \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u092e\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u0947 \u0926\u094b \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0939\u0948- <\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f\u0928\u0947\u0938\u0940\u0938 (karyokinesis):-<\/strong> \u0907\u0938 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u0947 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f\u0928\u0947\u0938\u0940\u0938 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u091a\u093e\u0930 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e\u0913\u0902 \u0938\u0947 \u0917\u0941\u091c\u0930\u0915\u0930 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u091a\u093e\u0930 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0939\u0948-\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u091c <\/li>\n\n\n\n<li>\u092e\u0947\u091f\u093e\u092b\u0947\u091c <\/li>\n\n\n\n<li>\u090f\u0928\u093e\u092b\u0947\u091c <\/li>\n\n\n\n<li>\u091f\u0947\u0932\u094b\u092b\u0947\u091c <\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0938\u093e\u0907\u091f\u094b\u0915\u093f\u0928\u0947\u0938\u093f\u0938 (Cytokinesis):-<\/strong> \u0907\u0938 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902  \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f \u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f\u0928\u0947\u0938\u0940\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0936\u0941\u0930\u0941 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0924\u0925\u093e \u091c\u0928\u094d\u0924\u0941 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>\u091c\u0928\u094d\u0924\u0941 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0947\u0932\u0940\u092b\u0947\u091c \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f (Cytoplasm) \u092c\u0940\u091a\u094b\u0902-\u092c\u0940\u091a \u0905\u0902\u0926\u0930 \u0927\u0901\u0938\u0915\u0930 \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0901\u091f \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092a\u093e\u0926\u092a \u0915\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f \u0905\u0902\u0926\u0930 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u0927\u0901\u0938\u0915\u0930 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092a\u093e\u0926\u092a \u0915\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f \u0915\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u091f\u094d\u091f\u0940 (Cell plate) \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u091f\u094d\u091f\u0940 \u0915\u0947 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0913\u0930 \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u0915\u0940 \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930 \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0905\u0902\u0924\u0924\u0903 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f \u0926\u094b \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 \u092e\u0947 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f\u0928\u0947\u0938\u0940\u0938 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0907\u091f\u094b\u0915\u093f\u0928\u0947\u0938\u093f\u0938 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0947 \u0926\u094b \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092c\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u0930\u094b\u092e\u094b\u091c\u094b\u092e \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092c\u0930\u093e\u092c\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0928\u090f \u092c\u0928\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u0930\u094b\u092e\u094b\u091c\u094b\u092e \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0909\u0924\u0928\u0940 \u0939\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0924\u0928\u0940 \u091c\u0928\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e (Parent Cell) \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">\u0905\u0930\u094d\u0926\u094d\u0927\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 (Meisosi cell Division)<\/h3>\n\n\n\n<p>\u092f\u0939 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u091c\u0928\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u092a\u0915\u094d\u0935 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u091c\u0928\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092b\u0932\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u0905\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915 (Haploid Gamit) \u091c\u0948\u0938\u0947- \u0936\u0941\u0915\u094d\u0930\u093e\u0923\u0941 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e (Sperm cell) \u0905\u0902\u0921\u093e\u0923\u0941 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e (Ova cell) \u092c\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u091c\u0928\u0928 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0928\u0947\u0935\u093e\u0932\u0947 \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0917 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0905\u0930\u094d\u0926\u094d\u0927\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0926\u094b \u091a\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0939\u0932\u093e \u091a\u0930\u0923 \u0915\u094b Reduction Division \u092f\u093e Meiosis-I \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u091a\u0930\u0923 \u0915\u094b Homotypic Division \u092f\u093e Meiosis-II \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0905\u0930\u094d\u0926\u094d\u0927\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u093e Reduction Division \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u0925\u092e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0938\u0947 \u0917\u0941\u091c\u0930\u0915\u0930 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948- <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Prophase-I<\/li>\n\n\n\n<li>Metaphase-I<\/li>\n\n\n\n<li>Anaphase-I<\/li>\n\n\n\n<li>Telophase-I<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u0905\u0930\u094d\u0926\u094d\u0927\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0915\u0947 Reduction Division (\u092a\u094d\u0930\u0925\u092e \u091a\u0930\u0923) \u0915\u0947 Prophase-I \u0915\u0940 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u091a\u0930\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948- <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Leptotene<\/li>\n\n\n\n<li>Zygotene<\/li>\n\n\n\n<li>Pachytene<\/li>\n\n\n\n<li>Piplotene<\/li>\n\n\n\n<li>Diakinesis <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Reduction Division \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0926\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u0926\u094b \u0905\u0928\u0941\u091c\u093e\u0924 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092c\u0928\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0940 \u0917\u0941\u0923\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u092a\u0930\u0902\u0924\u0941 \u0905\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 (Hyploid) \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 Meiosis-II \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e Mitosis Division \u0915\u0947 \u0924\u0930\u0939 \u0939\u0940 \u0938\u092e\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u0926\u094d\u0935\u093f\u0924\u0940\u092f \u091a\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0905\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e\u090f\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948- <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Prophase-II<\/li>\n\n\n\n<li>Metaphase-II<\/li>\n\n\n\n<li>Anaphase-II<\/li>\n\n\n\n<li>Telophase-II<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Meiosis-II \u0938\u092e\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0926\u094b \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092c\u0928\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0917\u0941\u0923\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928 \u092a\u0930\u0902\u0924\u0941 \u0905\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 Meiosis Division \u0915\u0947 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u091a\u0930\u0923 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0947 \u091a\u093e\u0930 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 Meiosis Division \u0938\u0947 \u092c\u0928\u0947 \u0905\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e (Haploid cell) \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0915\u0930 Zygote (\u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0928\u091c) \u092f\u093e \u0926\u094d\u0935\u093f\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e (Deloid Cell) \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u091c\u093f\u0938 \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093f\u092f\u093e (Biological Process) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u0926\u094b \u092f\u093e \u0926\u094b \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0901 \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 \u0909\u0938\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 (Cell division) \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3934,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[105],"tags":[304,302,305,301,303],"class_list":{"0":"post-3930","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sci-tech","8":"tag-mitosis-cell-division","9":"tag-302","10":"tag-305","11":"tag-301","12":"tag-303"},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e-\u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928-\u0915\u094d\u092f\u093e-\u0939\u0948-scaled.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3930"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4036,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3930\/revisions\/4036"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/timesdarpan.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}